નવી દિલ્હી | ૨૫મી જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ — પ્રખ્યાત આધ્યાત્મિક ગુરુ અને સનાતન ધર્મના અગ્રણી અવાજ, મોરારી બાપુએ 17 જાન્યુઆરીથી 25 જાન્યુઆરી સુધી રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે નવ દિવસીય રામ કથા યોજી. માનસ સનાતન ધર્મ શીર્ષક ધરાવતી આ કથા પ્રજાસત્તાક દિવસના એક દિવસ પહેલા પ્રતીકાત્મક રીતે પૂર્ણ થઈ.
સનાતન ધર્મના શાશ્વત સ્વરૂપને વિવિધ દૃષ્ટિકોણોથી સમજાવતા અને વેદોથી આરંભ કરીને તેના મૂળ શાસ્ત્રોમાંથી ઉદ્ધરણ આપતાં મોરારી બાપુએ સમજાવ્યું કે સનાતન ધર્મ એકમાત્ર શાશ્વત ધર્મ છે, જે ઐતિહાસિક સમયસીમાઓની બહાર છે અને તમામ આધ્યાત્મિક પરંપરાઓના સારને સુમેળપૂર્વક જોડે છે. તેમણે જણાવ્યું કે સનાતન ધર્મના મૂળ મૂલ્યો સત્ય, પ્રેમ, કરુણા અને અહિંસા છે.
મોરારી બાપુએ ચેતવણી આપી હતી કે સદીઓથી સનાતન ધર્મને નબળો પાડવાના અનેક પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ આજના સમયમાં સૌથી મોટો ખતરો આંતરિક વિભાજનથી ઉભો થાય છે. તેમણે એવા સંપ્રદાયો પ્રત્યે ચિંતા વ્યક્ત કરી જે પોતાના દેવતાઓને પ્રોત્સાહન આપવા માંગે છે અને પવિત્ર ગ્રંથોમાં અનધિકૃત રીતે પ્રક્ષેપણ કરીને અને તેમને અધિકૃત તરીકે ફેલાવીને ખોટી વાર્તાઓનો પ્રચાર કરે છે.
બાપુએ ચેતવણી આપી હતી કે આવા સંપ્રદાયોને અન્ય “ગાદીઓ” (શક્તિશાળી બેઠકો) તરફથી સમર્થન મળી શકે છે, પરંતુ તેઓ વ્યાસ ગાદી પાસેથી ક્યારેય માન્યતા પ્રાપ્ત કરશે નહીં, જે અનાદિ કાળથી, સનાતન ધર્મના અધિકૃત મૂલ્યો, શાસ્ત્રો અને દેવતાઓ – એટલે કે ભગવાન રામ, ભગવાન કૃષ્ણ, ભગવાન શિવ અને દેવી દુર્ગા – સાથે અડગ રીતે જોડાયેલા છે.
વેદોથી રામ ચરિત માનસ સુધી – મોરારી બાપુ સનાતન ધર્મના સિદ્ધાંતને વ્યાખ્યાયિત કરે છે
પ્રસિદ્ધ રામકથા વક્તાએ પુનરોચ્ચાર કર્યો કે સનાતન ધર્મની પવિત્ર ગ્રંથ પરંપરા વેદોથી શરૂઆત થાય છે, ત્યારબાદ ઉપનિષદો, માન્ય પુરાણો અને ભગવદ ગીતા આવે છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ગોસ્વામી તુલસીદાસજીનો રામ ચરિત માનસ આ સાતત્યનો અંતિમ ગ્રંથ છે, અને ત્યારબાદ લખાયેલ કોઈપણ ગ્રંથને પ્રમાણભૂત સનાતન ધર્મ સંગ્રહનો ભાગ ગણી શકાય નહીં. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, તેના અનુયાયીઓ દ્વારા આ વાતનો સ્વીકાર કરવામાં આવ્યો છે.
મોરારી બાપુએ સનાતન ધર્મના આધ્યાત્મિક પ્રતીકવાદનું કાવ્યાત્મક રીતે વર્ણન કર્યું: તેનો પ્રવાહ (પ્રવાહ) ગંગા છે, તેનો પવિત્ર પર્વત કૈલાસ છે, તેનો પવિત્ર વૃક્ષ અક્ષય વટ છે, તેનો ગ્રંથ વેદ છે, તેનું ચક્ર સુદર્શન ચક્ર છે, તેની શીતળ શાંતિ ચંદ્ર છે, અને તેનો પ્રકાશ સૂર્ય ભગવાન છે.
કથાનું ઉદ્ઘાટન ઉપરાષ્ટ્રપતિ સી. પી. રાધાકૃષ્ણન દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે ઉદ્ઘાટન અને સમાપન સંબોધન ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદ દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું. સપ્તાહ દરમિયાન, દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તાએ કથામાં હાજરી આપી હતી અને યમુના નદીને સંપૂર્ણપણે સ્વચ્છ કરવા માટે મોરારી બાપુને પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી હતી.
કથાના પ્રથમ જ દિવસે, મોરારી બાપુએ રાજઘાટની મુલાકાત લીધી અને રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીની સમાધિ પર પ્રાર્થના અર્પણ કરી હતી.
રામકથાનું આયોજન પ્રખ્યાત જૈન આધ્યાત્મિક લીડર અને વિશ્વ શાંતિ કેન્દ્રના સ્થાપક આચાર્ય લોકેશ મુનિ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમને મોરારી બાપુના ભક્તો દ્વારા આર્થિક સહાય કરવામાં આવી હતી. બાપુએ આચાર્ય લોકેશ મુનિને તેમના વ્યક્તિગત યોગદાન દ્વારા અને તેમના અનુયાયીઓને – જેમને તેઓ પ્રેમથી ” ફ્લાવર્સ” કહે છે – યોગદાન આપવા માટે પ્રેરિત કરીને વિશ્વ શાંતિ કેન્દ્ર માટે ભંડોળ એકત્ર કરવામાં ઉદારતાથી મદદ કરી હતી.
આઠમા દિવસે, આચાર્ય લોકેશ મુનિએ વિવિધ ધર્મોના લીડર્સને આમંત્રણ આપ્યું હતું, જેમણે ભારતના સનાતન ધર્મની ઉદારતા અને ભારતના મહાન લોકશાહીની સમાવેશી ભાવનાની પ્રશંસા કરી હતી.
‘માનસ સનાતન ધર્મ’ મોરારી બાપુની 971મી રામકથા હતી અને આ કથા પૃષ્ઠભૂમિ કે માન્યતાઓથી પરે, સર્વ માટે ખુલ્લી રાખવામાં આવી હતી.
ઉલ્લેખનીય છે કે મોરારી બાપુ રામ કથાનું સંચાલન કરવા માટે ક્યારેય કોઈ મહેનતાણું લેતા નથી. પ્રવચનો, તેમજ ઉપસ્થિતોને પીરસવામાં આવતું ભોજન સંપૂર્ણપણે નિઃશુલ્ક હોય છે.
સત્ય (સત્ય), પ્રેમ (પ્રેમ) અને કરુણા (કરુણા) ના શાશ્વત મૂલ્યોમાં મૂળ ધરાવતી, રામ યાત્રા મોરારી બાપુના રામ ચરિત માનસના પ્રકાશને ફેલાવવા અને સમગ્ર દેશમાં સનાતન ધર્મને મજબૂત કરવાના આજીવન મિશનને ફરીથી સ્થાપિત કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
