ગુજરાત, અમદાવાદ | ૦૫ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ — ગુજરાત અને તેના પડોશી ઔદ્યોગિક કેન્દ્રોમાં, ઉદ્યોગ અને કારીગરીની નવીનતા અને વારસાનો સુમેળ એક સાથે આવે છે. ભારતના પિત્તળ શહેર તરીકે ગર્વથી જાણીતા જામનગરના જીવંત ઔદ્યોગિક લેન્ડસ્કેપથી લઈને ભાવનગર, નડિયાદ, અલંગ, દમણ અને સિલ્વાસાના ધમધમતા વેપાર અને ઉત્પાદન કેન્દ્રો સુધી, તાંબુ અને પિત્તળ એક સમૃદ્ધ ઇકોસિસ્ટમને મજબુત બનાવે છે જે ઘરો, ઉદ્યોગો, અને કલાત્મકતાને સમાન રીતે શક્તિ આપે છે.
આ ઇકોસિસ્ટમના હૃદયમાં એક મજબૂત રિસાયક્લિંગ સંસ્કૃતિ રહેલી છે, જ્યાં સ્ક્રેપ મેટલને કચરા તરીકે ગણવામાં આવતી નથી પરંતુ એક મૂલ્યવાન કાચા માલ તરીકે ગણવામાં આવે છે, જે સતત ઉત્પાદનને બળતણ આપે છે. આ પ્રદેશોમાં રિસાયકલ કરેલા તાંબાનો પ્રવાહ એક સ્થિર, ટકાઉ સપ્લાય ચેઇન સુનિશ્ચિત કરે છે, જે ગુજરાત અને તેના નજીકના પ્રદેશોની ઔદ્યોગિક સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત બનાવે છે. જામનગરનો ડેરેડ ઔદ્યોગિક વિસ્તાર અને GIDC ઉદ્યોગનગર ઔદ્યોગિક વિસ્તાર ઊર્જા, રહેઠાણ સેંકડો ઉત્પાદકોથી ધમધમતો હોય છે જે ધાતુને ચોકસાઇ ઘટકોમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
આ એકમો સેનિટરી વેર, ઇલેક્ટ્રિકલ્સ, હાર્ડવેર, નેવલ અને સંરક્ષણ જેવા ક્ષેત્રોને ફિટિંગ અને ફિક્સર સપ્લાય કરે છે, જે ઘરેલું અને વૈશ્વિક બજારો બંનેને પૂરી પાડે છે. આ ફેક્ટરીઓમાં પ્રવેશતી મોટાભાગની ધાતુ ગુજરાત, દમણ અને સિલ્વાસામાં રિસાયકલ, સ્ક્રેપ, એકત્રિત, સૉર્ટ અને પ્રોસેસ્ડ તરીકે શરૂ થાય છે. ઉત્પાદન સાથે રિસાયક્લિંગનું આ સીમલેસ એકીકરણ જામનગરને દેશના સૌથી કાર્યક્ષમ ગોળાકાર-અર્થતંત્ર ક્લસ્ટરોમાંનું એક બનાવે છે.
પરંતુ ધાતુ ઉદ્યોગની વાર્તા જામનગરથી ઘણી આગળ ફેલાયેલી છે. ભાવનગર, નડિયાદ, અલંગ, દમણ અને સિલ્વાસામાં, રિસાયક્લિંગ-સંચાલિત મૂલ્ય શૃંખલા સમાન મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. સ્ક્રેપ કોપર ગુજરાતના વિવિધ ભાગો અને પડોશી મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાનથી અહીં આવે છે, જે એક સારા-અર્થતંત્રને પોષણ આપે છે જે ઉદ્યોગને જીવંત અને સ્પર્ધાત્મક રાખે છે. ભાવનગરના ટ્રેડિંગ નેટવર્ક્સ, નડિયાદના પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ, અલંગના વૈશ્વિક સ્તરે જાણીતા શિપ-બ્રેકિંગ યાર્ડ્સ અને દમણ અને સિલ્વાસાના ઉત્પાદન કેન્દ્રો સામૂહિક રીતે રિસાયકલ ધાતુનો સતત પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરે છે જે સમગ્ર પ્રદેશમાં ઉત્પાદનને બળતણ આપે છે.
“દરેક ભંગારમાં ક્ષમતા હોય છે,” જામનગરના પિત્તળ ઉત્પાદક રાકેશ પટેલે જણાવ્યું કે, “એકવાર ઓગાળવામાં આવે અને ફરીથી બનાવવામાં આવે, તે ફિટિંગ, વાલ્વ અથવા તો કલાના કાર્ય માટે પણ ટકી રહે તેવી વસ્તુ બની જાય છે.” તાંબાને નોંધપાત્ર બનાવતી બાબત તેની અનંત રિસાયક્લિંગક્ષમતા છે. ભલે તેને કેટલી વાર ઓગાળવામાં આવે અથવા ફરીથી બનાવવામાં આવે, તે તેની શક્તિ જાળવી રાખે છે જે ગોળાકારતાનો સાચો પુરાવો છે. ગુજરાત અને તેના પડોશી ઔદ્યોગિક કેન્દ્રોમાં, આ સિદ્ધાંત સૈદ્ધાંતિક નથી પરંતુ રોજિંદા વ્યવહારમાં ઊંડાણપૂર્વક જડાયેલો છે. 6 પ્રદેશોમાં ઉદ્યોગસાહસિકો અને કારીગરોની પેઢીઓએ એક ટકાઉ ઔદ્યોગિક મોડેલ બનાવ્યું છે જ્યાં કંઈપણ બગાડવામાં આવતું નથી, અને બધું રિસાયકલ કરવામાં આવે છે.
નાના વર્કશોપથી લઈને મુખ્ય નિકાસ ગૃહો સુધી, તાંબા અને પિત્તળનું અર્થતંત્ર સ્થિતિસ્થાપકતા, ચાતુર્ય અને ટકાઉ વિકાસનું પ્રતીક છે, જે વારસો જામનગર, ભાવનગર, નડિયાદ, અલંગ, દમણ અને સિલવાસા દ્વારા શેર કરવામાં આવ્યો છે, અને તે જ તેજસ્વીતા સાથે ચમકતો રહે છે જેણે આ પ્રદેશને પ્રથમ વિશ્વના નકશા પર મૂક્યો હતો.
++++++++++++++++
