અમદાવાદ, 9 સપ્ટેમ્બર: ભારતમાં ડેરી સાધનો, પેકેજિંગ અને પ્રોસેસિંગ ટેક્નોલોજીનું ઉત્પાદન કરતી કંપનીઓને રશિયન બજારમાં પ્રવેશવા માટેની એક સુવ્યવસ્થિત તક ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે. આ અંગે આજે અહીં આઈટીઈ ગ્રૂપ, જે રશિયા અને સીઆઈએસ દેશોમાં B2B પ્રદર્શનોનું આયોજન કરતી અગ્રણી સંસ્થાઓમાંની એક છે, અને ભારતના નેશનલ ડેરી ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ (NDDB)ની પ્રોફેશનલ સર્વિસિસ શાખા એનડીડીબી ડેરી સર્વિસિસ (NDS) વચ્ચે સમજૂતી કરાર (MOU) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.
આ એમઓયુ પર આઈટીઈ ઈન્ડિયા રોડશોના અમદાવાદ એડિશન દરમિયાન હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ કાર્યક્રમ ગુજરાતના નિકાસકારો માટે રશિયા અને સીઆઈએસ દેશોના બજારોમાં રહેલી માંગ અંગે માહિતી આપવા માટે યોજાયેલ એક વિશેષ બ્રીફિંગ સત્ર તરીકે આયોજિત કરવામાં આવ્યો હતો. અમદાવાદમાં જ આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવાનો નિર્ણય પણ ખાસ મહત્વ ધરાવે છે. ગુજરાત ભારતના સહકારી ડેરી ક્ષેત્રનું મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર છે. સાથે જ રાજ્યમાં ડેરી પ્લાન્ટ, પ્રોસેસિંગ સાધનો અને પેકેજિંગ મશીનરીના ઉત્પાદકોનું વિશાળ અને સુદૃઢ નેટવર્ક આવેલું છે. આ જ ક્ષમતાને રશિયન ખરીદદારો સમક્ષ રજૂ કરવાનો હેતુ આ કરારનો છે.
આ એમઓયુ હેઠળ આઈટીઈ ગ્રૂપ ભારતીય ડેરી સાધનોના ઉત્પાદકો, પેકેજિંગ અને ઓટોમેશન ક્ષેત્રના સપ્લાયર્સ, ઇન્ગ્રેડિયન્ટ્સ ઉત્પાદકો તેમજ નિકાસકારોને રશિયન ડેરી પ્રોસેસર્સ દ્વારા વાસ્તવમાં કયા પ્રકારની ટેક્નોલોજી અને સાધનોની માંગ કરવામાં આવે છે અને ખરીદી કરવામાં આવે છે તેની માહિતી આપશે. આ સાથે ડેરી પ્લાન્ટ અને પ્રોડક્શન લાઇનની જરૂરિયાતો, કન્ફોર્મિટી સર્ટિફિકેશન, સર્વિસ સંબંધિત અપેક્ષાઓ અને વ્યાપારી શરતો જેવી બાબતોનો સમાવેશ થશે. બીજી તરફ, એનડીડીબી ડેરી સર્વિસિસ રશિયન બજારની આ માંગને પૂર્ણ કરવાની ક્ષમતા ધરાવતી ભારતીય કંપનીઓ અને ટેક્નોલોજીની ઓળખ કરવામાં તેમજ તેમને આ બજાર માટે તૈયાર કરવામાં સહયોગ આપશે.
આ સમજૂતી કરાર પર આઈટીઈ ગ્રૂપના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર (સીઈઓ) શ્રી દિમિત્રી ઝાવગોરોડ્નિયી અને એનડીડીબી ડેરી સર્વિસિસના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર ડૉ. સી. પી. દેવાનંદે હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ પ્રસંગે એનડીડીબી અને એનડીડીબી ડેરી સર્વિસિસના ચેરમેન ડૉ. મીનેશ શાહ પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
નેશનલ ડેરી ડેવલપમેન્ટ બોર્ડના ચેરમેન ડૉ. મીનેશ શાહે જણાવ્યું હતું કે, “ભારતીય ડેરી ક્ષેત્રની તાકાત હંમેશાં સહકારના સિદ્ધાંત પર આધારિત રહી છે. આ અભિગમને આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારી સુધી વિસ્તારીને આપણા ઉત્પાદકો અને મેન્યુફેક્ચરર્સને નવા બજારો સુધી પહોંચવાની તક મળે છે, સાથે જ અન્ય દેશોના અનુભવમાંથી શીખવાની તક પણ મળે છે. ભારતની ડેરી વેલ્યૂ ચેઇન માટે ઉપલબ્ધ તકોનો વ્યાપ વધારતી દરેક પ્રકારની ભાગીદારીનું અમે સ્વાગત કરીએ છીએ.”
આઈટીઈ ગ્રૂપના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર (સીઈઓ) શ્રી દિમિત્રી ઝાવગોરોડ્નિયીએ જણાવ્યું હતું કે, “રશિયાના ડેરી પ્લાન્ટ્સમાં આધુનિકીકરણ અને નવા સાધનોની સ્થાપનાનું કામ ચાલી રહ્યું છે અને તેઓ એવા સપ્લાયર્સની શોધમાં છે, જે મશીનરી, પેકેજિંગ લાઇન તેમજ તેની પાછળ જરૂરી સર્વિસ પણ પૂરી પાડી શકે. આ ત્રણેય ક્ષેત્રોમાં ભારતીય એન્જિનિયરિંગ સ્પર્ધાત્મક છે, પરંતુ રશિયન બજારમાં તેની ચર્ચા કે હાજરી હજુ મોટા પ્રમાણમાં જોવા મળતી નથી. અહીં ખામી ક્ષમતાની નથી, પરંતુ માહિતી અને બજારમાં હાજરીની છે. એનડીડીબી ડેરી સર્વિસિસ સાથે મળીને કામ કરવાથી અમને ભારતીય ડેરી ક્ષેત્રના સૌથી વિશ્વસનીય ભાગીદારનો સહયોગ મળશે, જેથી જરૂરી સ્પેસિફિકેશન્સ, ખરીદદારો અને સર્ટિફિકેશનની આવશ્યકતાઓ એવા ભારતીય ઉત્પાદકો સુધી પહોંચાડી શકાય, જેઓ તેના આધારે વાસ્તવિક રીતે બજારમાં પ્રવેશી શકે.”
એનડીડીબી ડેરી સર્વિસિસના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર ડૉ. સી. પી. દેવાનંદે જણાવ્યું હતું કે, “ભારતે પોતાના સ્થાનિક પરિસ્થિતિઓને અનુરૂપ વિકસાવેલી એન્જિનિયરિંગ અને પ્રોસેસ નિષ્ણાતીના આધારે ડેરી ક્ષેત્રનું નિર્માણ કર્યું છે. એવી મશીનરી અને સાધનો, જે મજબૂત, સરળતાથી જાળવણી કરી શકાય તેવા અને મોટા પાયે ઉપયોગ માટે ખર્ચ-અસરકારક છે. આ નિષ્ણાતી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં પણ ઉપયોગી બની શકે છે. આ ભાગીદારીમાં અમારી ભૂમિકા એ સુનિશ્ચિત કરવાની છે કે ભારતીય કંપનીઓ રશિયન બજાર સાથે સંપૂર્ણ માહિતી અને સમજણના આધારે જોડાય. કંપનીઓએ પોતાના સંસાધનોનું રોકાણ કરતાં પહેલાં રશિયન બજારની ટેક્નિકલ અને સર્ટિફિકેશન સંબંધિત આવશ્યકતાઓને સારી રીતે સમજવી જોઈએ. તેના બદલામાં, ભારતીય ઉત્પાદક-માલિકીની ડેરીઓ માટે ઉપયોગી મેન્યુફેક્ચરિંગ ટેક્નોલોજી રશિયન બજાર પાસેથી ભારતમાં લાવવાનો પણ અમારો પ્રયાસ રહેશે.”
તકો ક્યાં છે: પ્લાન્ટ, પેકેજિંગ અને પ્રોસેસિંગ ટેક્નોલોજી
‘ડેરી ટેક’ ડેરી પ્રોડક્ટ્સનો મેળો નહીં, પરંતુ ડેરી મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ટેક્નોલોજીનું પ્રદર્શન છે અને આ જ બાબત તેને ગુજરાત માટે વધુ મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે. અહીંના ખરીદદારો રશિયાના ડેરી પ્લાન્ટ્સ છે, જેઓ પ્રોસેસિંગ લાઇન્સ, ફિલિંગ અને પેકેજિંગ મશીનરી, રેફ્રિજરેશન સિસ્ટમ્સ, સીઆઈપી અને સેનિટેશન સિસ્ટમ્સ, ક્વોલિટી કંટ્રોલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટેશન, ઓટોમેશન સોફ્ટવેર અને ડેરી ઇન્ગ્રેડિયન્ટ્સ જેવી ટેક્નોલોજી અને સાધનોની જરૂરિયાત નક્કી કરે છે. આ તમામ ક્ષેત્રોમાં ભારતીય એન્જિનિયરિંગ કંપનીઓ ટેક્નિકલ ક્ષમતા, કિંમત અને વેચાણ બાદની સર્વિસના ખર્ચ—ત્રણેય બાબતોમાં સીધી સ્પર્ધા કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
આ સમગ્ર પરિસ્થિતિ પણ આ તકને વધુ મજબૂત બનાવે છે. રશિયા માટે ભારતની એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સની નિકાસ આશરે 90 મિલિયન ડોલર છે, જ્યારે આ જ કેટેગરીમાં રશિયાની આયાતની માંગ આશરે 2.7 બિલિયન ડોલર છે. દ્વિપક્ષીય વેપાર સંબંધોમાં પ્રમાણની દૃષ્ટિએ આ સૌથી મોટો તફાવત છે. બીજી તરફ, રશિયા પણ મશીનરી માટે પોતાના સપ્લાયર્સના આધારને વધુ વ્યાપક બનાવવાની દિશામાં પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ભારતના વાણિજ્ય મંત્રાલયે ઓળખ કરેલી આશરે 300 પ્રોડક્ટ લાઇન્સમાં પણ આ જ સંભાવના જોવા મળે છે. આ કેટેગરીમાં રશિયાની કુલ માંગ આશરે 37.4 બિલિયન ડોલર છે, જ્યારે ભારતીય નિકાસકારો હાલમાં માત્ર 1.7 બિલિયન ડોલર જેટલો પુરવઠો કરે છે.
