અમદાવાદ | સપ્ટેમ્બર 2026:
ટેક્નોલોજી માત્ર એક સાધન ન રહે અને આપણી પાસેથી જ શીખવા લાગે ત્યારે શું થાય? આ પ્રશ્ન સાથે ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન લીડર મલ્લિકા બજાજ સાથે GLS University ખાતે એક રસપ્રદ સંવાદ યોજાયો. તેમણે GLS Universityનાં Executive Director Ms. Chandni Kapadia દ્વારા હોસ્ટ કરવામાં આવતા **“Decoded with Chandni Kapadia”**માં ભાગ લીધો હતો. આ સંવાદમાં AI, એલ્ગોરિધમ્સ, પ્રાઈવસી, ડિજિટલ સોવરેનિટી, શિક્ષણ અને ટેક્નોલોજી તથા સમાજ વચ્ચે બદલાતા સંબંધ જેવા વિવિધ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ.
મલ્લિકા બજાજની પોતાની સફરથી આ સંવાદની શરૂઆત થઈ. ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરી ચૂકેલા ભૂતપૂર્વ સ્પર્ધાત્મક ટેનિસ ખેલાડી તરીકેની તેમની કારકિર્દી ઈજાના કારણે એક અલગ દિશામાં વળી અને ત્યારબાદ તેઓ મીડિયા તથા બ્રોડકાસ્ટિંગ ક્ષેત્ર તરફ આગળ વધ્યા. પોતાની સફર વિશે વાત કરતાં તેમણે જીવનની સરખામણી ટેનિસ સાથે કરી — કોર્ટ અને સામેના ખેલાડીઓ બદલાઈ શકે, પરંતુ પોતાની જાતને તૈયાર રાખીને દરેક વખતે પોતાનો શ્રેષ્ઠ શોટ રમવાની જવાબદારી આપણી જ રહે છે.
તેમની સફર આગળ વધીને ઉદ્યોગસાહસિકતા, ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન અને વૈશ્વિક કમ્યુનિકેશન સુધી પહોંચી, જેમાં Little Yellow Beetle Studiosની સ્થાપના તથા WHO South-East Asia સાથેનું તેમનું કાર્ય સામેલ છે. આ સફરે તેમની **“Creating Kinder Content”**ની વિચારધારાને પણ આકાર આપ્યો.
ત્યારબાદ વાતચીત ડિજિટલ યુગની સૌથી મોટી ચિંતાઓમાંની એક — પ્રાઈવસી — તરફ વળી. બાયોમેટ્રિક્સ અને ફોટોગ્રાફ્સથી લઈને એપ્સ અને ઓનલાઈન વર્તન સુધીની ચર્ચા કરતાં મલ્લિકા બજાજે ધ્યાન દોર્યું કે લોકો ઘણી એવી માહિતી સ્વેચ્છાએ શેર કરે છે, જેના મૂલ્ય વિશે તેઓ સંપૂર્ણપણે માહિતગાર પણ નથી.
આ દરમિયાન તેમણે એક મહત્વપૂર્ણ વાત પર ભાર મૂક્યો કે ડિજિટલ જાગૃતિ હવે વૈકલ્પિક નથી. ટેક્નોલોજીને આપણે શું ઍક્સેસ કરવાની મંજૂરી આપીએ છીએ, તેના પર વ્યક્તિઓએ વધુ નિયંત્રણ અને જાગૃતિ રાખવાની જરૂર છે.
ચર્ચામાં વાયરાલિટી અને એલ્ગોરિધમ્સ પણ મહત્વના મુદ્દા રહ્યા. મલ્લિકા બજાજે સમજાવ્યું કે જ્યારે લોકો કોઈ કન્ટેન્ટ પર ભાવનાત્મક રીતે પ્રતિક્રિયા આપવા લાગે અથવા તેમાં ખૂબ ઊંડાણપૂર્વક જોડાઈ જાય, ત્યારે થોભીને વિચારવું જોઈએ કે ક્યાંક તેઓ કોઈ મોટા ડિજિટલ ડિઝાઇન આર્કિટેક્ચરનો ભાગ તો નથી બની રહ્યા.
ડિજિટલ સોવરેનિટી અંગેના તેમના વિચારો ચર્ચાને ભારતીય સંદર્ભ સાથે જોડતા હતા. મલ્લિકા બજાજે ભારતના ડિજિટલ ભવિષ્ય માટે તેના પોતાના ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમ્સ પર વધુ માલિકી, તેમજ ડેટા, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સાયબર સિક્યોરિટી અને નાગરિકોના ડિજિટલ અધિકારો પર વધુ ધ્યાન આપવાની જરૂરિયાત વ્યક્ત કરી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ડિજિટલ ગવર્નન્સનો અર્થ માત્ર વધુ એપ્સ અને ટેક્નોલોજી પ્લેટફોર્મ્સ બનાવવાનો નથી.
યુનિવર્સિટીના સંદર્ભમાં AI અને શિક્ષણ અંગેની ચર્ચા ખાસ મહત્વપૂર્ણ બની. વિદ્યાર્થીઓ અસાઇનમેન્ટ્સ, ઈમેલ્સ અને કોડિંગ માટે વધુને વધુ AIનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે ત્યારે મલ્લિકા બજાજે એવી મજબૂત લર્નિંગ ઇકોસિસ્ટમ્સ વિકસાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો, જે વિદ્યાર્થીઓના રિસર્ચ, ઇનોવેશન અને ડેટાનું રક્ષણ કરે અને સાથે ટેક્નોલોજીને માનવીય કેન્દ્રિત રાખે.
ચર્ચા દરમિયાન ડિજિટલ કન્ટેન્ટ અને યુવા પ્રેક્ષકોનો મુદ્દો પણ સામે આવ્યો. લોકો જે પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા માહિતી અને વાર્તાઓ સુધી પહોંચે છે, તેના પર નિયંત્રણ કોનું છે — તે અંગે મલ્લિકા બજાજે સવાલ ઉઠાવ્યો. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારતે એવા ઇકોસિસ્ટમ્સ વિકસાવવા અને પોતાના બનાવવાની જરૂર છે, જેના માધ્યમથી ભારત પોતાની વાર્તાઓ અને જ્ઞાનને પોતાની રીતે વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કરી શકે.
વાતચીતના હળવા અને રસપ્રદ સેગમેન્ટ્સમાં મલ્લિકા બજાજનો એક અલગ જ અંદાજ જોવા મળ્યો. Rapid-Fire Roundમાં તેમણે Algorithm કરતાં “Gut” પસંદ કર્યું, Instagramને “weaponized” ગણાવ્યું અને કોઈ એક એપ ડિલીટ કરવાની વાત કરતાં જણાવ્યું કે તેઓ એપ્સને એટલું મહત્વ આપતાં નથી. “Skill or Skip” સેગમેન્ટમાં તેમણે Emotional Intelligence, Digital Media Literacy, Critical Thinking અને Storytelling જેવી સ્કિલ્સને મહત્વપૂર્ણ ગણાવી અને Storytellingને સીધું 10/10 આપ્યું.
વાતચીતનો અંત Decoded Signature Segment સાથે થયો, જેમાં મલ્લિકા બજાજે Success, Algorithm અને Virality જેવા શબ્દોને પોતાના અનુભવના સંદર્ભમાં સમજાવ્યા. તેમના માટે સફળતાનો અર્થ એ છે કે તેમની હાજરી અથવા કામથી ક્યાંક કોઈ ફરક પડ્યો હોય. પોતાની સફરે તેમને પોતાની આંતરિક સમજ પર વિશ્વાસ રાખવા અને પોતાની ગતિ શોધવાનું પણ શીખવ્યું છે.
તેમણે પોતાની વિચારધારાને પ્રતિબિંબિત કરતા શબ્દો સાથે વાતચીતનો અંત કર્યો — “Creating Kinder Content.”
“Decoded with Chandni Kapadia” દ્વારા GLS University વિદ્યાર્થીઓને વર્ગખંડની બહારની દુનિયાને આકાર આપતા વિચારો અને પ્રતિભાશાળી વ્યક્તિઓ સાથે જોડતી મહત્વપૂર્ણ વાતચીતનું પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે. મલ્લિકા બજાજ સાથેનો આ સંવાદ માત્ર AI અને ટેક્નોલોજી સુધી સીમિત ન રહ્યો, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ માટે એક મોટો વિચાર છોડી ગયો — એલ્ગોરિધમ્સ દ્વારા વધુને વધુ પ્રભાવિત થતી દુનિયામાં, ટેક્નોલોજી કેવી રીતે કાર્ય કરે છે તે સમજવું કદાચ વધુ જાગૃત અને વિચારપૂર્વકના નિર્ણયો લેવાની પ્રથમ સીડી બની શકે છે.
